CLIL (Content and Language Integrated Learning)
Beschrijving
Heel wat scholen willen iets doen aan het versterken van meertaligheid bij hun leerlingen. Uiteraard doen ze dat in de taallessen. Maar hoe meer de leerlingen in contact komen met taal, vooral in natuurlijke contexten, des te beter leren ze die gebruiken. Daartoe heeft de Vlaamse overheid CLIL-onderwijs mogelijk gemaakt: "content and language integrated learning", een ingewikkelde omschrijving voor het gebruik van een vreemde taal in een zaakvak, zoals wiskunde, fysica, lichamelijke opvoeding, aardrijkskunde of zelfs Latijn.
De microcredential bestaat uit twee modules. In de eerste module komt de didactiek van het taalondersteunend leren aan bod. In de tweede module leiden we deelnemers toe naar het decretaal vereiste taalbeheersingsniveau (C1).
Het eerste deel heeft als thema taalontwikkelend les geven (= TOL), en richt zich tot zaakvakleraren (geschiedenis, aardrijkskunde, exacte wetenschappen, maar ook L.O. bijvoorbeeld) en vakdocenten hoger onderwijs die zich bewust zijn van het belang van omgang met taal in de onderwijsleerprocessen en hun lespraktijk dienomtrent willen opbouwen en/of verfijnen. Het Vlaamse onderwijs kent immers een toename van leerlingen en studenten die het Nederlands niet als moedertaal hebben of opgegroeid zijn in een taalarme omgeving.
Taalleraren die een zaakvak geven, al dan niet in de vreemde taal, en leraren klassieke talen zijn uiteraard ook welkom!
Wie zich specifiek wil omscholen tot CLIL-leraar, en met andere woorden taalontwikkelend les wil geven in een vreemde taal, moet voldoen aan de wettelijke verplichting een C1-certificaat te behalen in die vreemde taal en kan ook de tweede module volgen.
Beide onderdelen zijn erg praktisch opgevat en nemen als vertrekpunt de noden van leraren en docenten in het werkveld. Doordat er lesgevers van verschillende disciplines deelnemen ontstaat er kruisbestuiving tussen de vakgebieden.
Op basis van recente wetenschappelijke inzichten worden de cursisten in het eerste opleidingsonderdeel vertrouwd gemaakt met de basisprincipes, methodes en ontwikkelingen van TOL en CLIL-didactiek, met het oog op de verfijning van hun eigen lespraktijk, of van een toekomstige lerarenloopbaan in het secundair of het hoger onderwijs. Analyse van goede praktijk en inzet van ICT-middelen, generatieve AI-tools inbegrepen, vormen daarbij de rode draad.
Via het aanmaken van een persoonlijk materialenportfolio voor het eigen vakgebied, worden de cursisten bovendien aangezet om de theoretische kaders ook toe te passen op hun eigen (toekomstige) praktijk. Op het einde van de lessenreeks beschikken de cursisten dus over eigen lesmateriaal.
In het tweede deel focussen we op Engelse taalvaardigheid. Dit deel bestaat uit 6 colleges van 2,5h waarbij we interactief met de cursisten aan het werk gaan. Tijdens deze sessies oefenen we doelgericht om de Engelse taalvaardigheid te verbeteren naar C1-niveau en leren we strategieën aan om het Engels te integreren in een zaakvak(ken).
In Vlaanderen zijn de CLIL-talen Frans, Engels en Duits. Op dit moment beperken we ons tot de taal waar de meeste vraag naar is: het Engels. Mocht op termijn blijken dat er ook voor de andere CLIL-talen voldoende belangstelling is, kunnen we ons aanbod voor de tweede module uitbreiden. Laat ons zeker iets weten als je daar vragen over hebt.
Programma
Deel 1:
De volgende onderwerpen komen aan bod in het eerste deel:
- Aspecten van taal en taalontwikkelend lesgeven (TOL)
- Definitie en kadrering en algemene principes van de CLIL- en TOL-didactiek
- Lezen, luisteren, spreken en schrijven: welke aanpak?
- Lesontwerp voor TOL en CLIL
- Evaluatie en feedback voor TOL en CLIL
- ICT-toepassingen voor een efficiëntere (taal-)didactiek, GenAI inbegrepen
- Mogelijkheden voor internationalisering
Deel 2:
In deel twee gaan we uitvoerig in op de volgende aspecten:
Het uitbreiden van de woordenschat in de context van het eigen vakgebied,
Het vermijden van veelvoorkomende taalfouten in het Engels,
Het aanbieden van typische klas- en instructietaal,
Het heropfrissen van de belangrijkste grammaticaregels,
Het inoefenen van de correcte uitspraak en intonatie met aandacht voor helder en zelfverzekerd klasmanagement,
Het omvormen van bestaand lesmateriaal naar CLIL-didactiek, zodat inhoud en taalontwikkeling hand in hand gaan,
- Het aanreiken van concrete werkvormen die natuurlijke communicatie en leerlingeninteractie stimuleren.
Opmerkingen
Lesdagen deel 1: 1ste semester op vrijdagnamiddag
- Lesdata: 25/09, 02/10, 09/10, 16/10, 30/10,
13/11, 20/11, 27/11, 04/12 en 11/12 (18/12 = reserveweek) - Geen les op 23/10 en tijdens de herfstvakantie (06/11).
- Beginuur: 14.30 uur
- Einduur: 16.00 uur
- Locatie: Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen (FPPW), Dunantlaan 2, 9000 Gent (Lokaal: startles is FPPW 4.2, de rest van de lokalen wordt later meegedeeld)
- Lestype: Contactonderwijs met taken in afstand (portfolio). Aanwezigheid is verplicht en er wordt actieve participatie verwacht. De colleges worden indien nodig gestreamd, maar wegens het sterk interactief karakter van de lessen is het aan te raden in persoon aanwezig te zijn. Cursisten die zich moeilijk kunnen verplaatsen en toch wensen deel te nemen worden verzocht contact op te nemen met de coördinator.
- Cursusmateriaal: presentatie bij elke les, wordt na de les gepost op het platform UFORA, waar een leerpad met bijkomend materiaal gepost staat.
- Deadlines voor de taken worden bij de start van de cursus meegedeeld. Cursisten kunnen ook het semesterplan en de agenda op UFORA raadplegen.
Lesdata deel 2: 2de semester, steeds op donderdag:
- 11 maart
- 18 maart
- 25 maart
- 15 april
- 22 april
- 29 april
Schrijf je hier in
CLIL
Inschrijven kan vanaf 1 augustus 2026